HARAGIA

EIDER RODRIGUEZ
SUSA .- 2007

“Eta handik gutxira gaur” izan zen Eider Rodriguezen ( Errenteria, 1977 ) lehendabiziko liburua, ipuin bilduma hura ere. Liburu bat gustura irakurtzen dugunean idazlearen hurrengoaren zain egoten gara eta aurreiritziak ere sortzen ditugu: gutxienez maila berbera exigituko diogu egileari. Baina “Haragia”k ez digu hutsik egin. Liburua hamabi ipuinek osatzen dute eta guztietan pertsonaien sentimendu mundura eramango gaitu Eiderrek, gizon-emakumeon alderdi ezkutura.
“Sufritzen duen gizaki oro da haragia ” Elisabeth de Fontenay idazle frantziarraren aipua azaltzen da ipuin batean. Pertsonaia askok gordin, anker eta hotz jokatuko dute bizi duten errealitate gordin, anker eta hotzaren aurrean: langabeziaren, abandonuaren, hutsune afektiboek sorturiko oinazearen aurrean. Oinazea. Oinazeak gure baitara bihurtzen baikaitu, biluzten baikaitu. Pertsonaiek esaten ez dutena gorputzaren, haragiaren bidez adierazten dute. Bizitza da euren gaitzik ziurrena. Bizitza da gertatzen zaiena. Bizitza, besterik ez.
“ Imajina dezakezu norbere burua akabatzeko baliabideak jarriko balizkizu enpresa batek, asegurua edo hipoteka ahalbidetzen dizun bezala? “
Eiderrek badu bere estiloa. Bere idazkera, elipsiaren idazkera da: garrantzi handiagoa du ipuinetan esaten ez denak esaten denak baino, detaileek garrantzi handia dute pertsonaien egoera margotzeko. Lerro artean irakurri behar da. Erabat iradokitzailea da, izenburua eta azala bezalaxe.
Aizu! aldizkariaren Egimendi kazetariaren arabera, “ ipuin hauek gusturago irakurtzen dira bigarren aldian. Izan ere, lehenengo irakurketan garrantzirik gabeko detaile txikiak diruditenek esanahi handia hartzen dute ondoren.



Izaskun

MARINEL ZAHARRAREN BALADA

S. T. COLERIDGE (JOSEBA SARRIONAINDIAren itzulpena)
PAMIELA.- 1995


“Marinel zaharraren balada” (“The rime of the ancient mariner”) Samuel Taylor Coleridge (1772-1834) idazle britaniarraren obra eder hau euskaratu zigun Joseba Sarrionandiak 1995ean Iruñeko Pamiela argitaletxeak eginiko edizioan.
Poesia lan honek ezkontza batera sartzera doan gazte bati marinel zahar batek kontaturiko istorioa osatzen du. Nola marinel zaharra ontziratu zen, “lehendabizi Ekuatoreruntz nabegatu ondoren, itsasontzia ekaitzek Hego Polo aldeko eskualdera eraman zuten, eta nola han, marinel zaharrak, gupidarik gabe eta abegitasun legeak apurtuz, hil zuen itsas-hegaztia eta, ondorioz, zigor ugari eta gogorrek oldartu zuten, eta horrek eragin zizkion penak. Eta nolabait bere sorterrira itzuli zen.”
Istorio indartsua kontatzen digu poesia narratibo honek: ekaitza, patua, penitentzia ditugu trajediaren elementuak giro hotzeko itsas behelaino batez inguraturik. Marinel zaharra protagonista dugu eta ontziko gainerako marinelak ere agertuko zaizkigu izuak eta oinazeak harrapaturik.
Ez da poesia zaila, ez du errimarik; bertsotan kontaturiko narrazioa da eta atal bakoitzaren laburpena eskaintzen zaigu testuaren eskuin aldean. Istorioa zazpi ataletan banaturik dago. Ingelesezko eta euskarazko edizio elebiduna da, jatorrizko hizkuntzaz eta Joseba Sarrionandiak erabili zuen euskara aberatsez irakurtzen ahal dena.
Argitalpenak berak ere merezi du Gustav Doreren irudi benetan ederrez lagundurik topatuko baitugu.


Izaskun

El Inquisidor

El Inquisidor ( PATRICIO STURLESE )



Onartuko dut, oso gustokoak ditut horrelako nobela historikoak. Bukaera kaxkarra.
Denbora pasatzeko modu bat.


Egilearen web orria

Allegro ma non troppo.

Liburu txiki bat, humore eta inteligentzia ariketa handi bat egiteko.
Piperra Erdi Aroko motorea eta giza ergelkeriaren legeak, hauexek dira liburu honen bi eskaintza bereziak.

Mil soles espléndidos

Precioso libro, del mismo autor que "Cometas en el cielo". Es la historia de unas mujeres afganas, durillo, si lo empiezas no lo sueltas, que lo disfruteis guapas.

Aurora

XAKE MATE

Agustin Zubikarai saria lortu zuen nobelako labur honek ere Bigarren Munduko Gerran kokatzen du istorioa. Izenik agertzen ez duen pertsonaiak haurtzaro eta nerabezaroko urteetako oroitzapenak gogoratuko ditu: bonbez txikitutako Berlin hiria, frontean hildako aita soldadua, xakean ikasi zueneko garaia, hanka moztu ziotenekoa, gurpil aulkiaren hotsa, ama, Angela. Maximilian plazako Bavaria tabernako ataria, xake jokalariak. Penizilina kontrabandoa.
Xakea borroka da, gerra alegia. Gerra heriotza da. Bizirik jarraitzeko borrokatu behar. Xake jokoaren mugimenduak eta logika. Mutil gazte elbarria peoia izango da partida honetan. Errege eta erregina, Hilde anderea eta Angelaren aitaordea.
Neska-mutilak ditu protagonistak eleberri honek, neska-mutilek gustura irakur dezaketen eleberria da. Lehen pertsonan idatziriko historia sinplea, ez konplexua, oso erraz irakurtzen dena, narrazio zuzen eta erritmo bizikoa.

Izaskun

AROTZAREN ESKUAK

Sail honetakorik ez da asko argitaratzen Euskal Herrian eta proposatzen dizuedanak hirugarren argitaldia ikusi du honez gero: nobela beltzaz ari natzaizue, hain zuzen.
Ezin izango dugu Henning Mankell idazle suediar ospetsuaren eleberriekin konparatu “Arotzaren eskuak” askoz xumeagoa baita, baina Ladrón Aranaren obrak irakurlearen interesa bereganatzen du, narrazioaren barneko misterioak eta amaierako ezustekoak jakin-mina pizturik mantentzen duelako 248.orrialde arte. Narrazioak bukaeraraino eusten dio suspense eta tentsioari.
Ane ezagutzen ez duen aitonarengandik baserri baten jabe egin da. Baserria Nafarroan dago eta bere etxe ondoko lurrak txukuntzen ari dela hildako baten hezurdura aurkituko du. Hari horretatik tira eginez, bere burua gertaera misteriotsu eta arriskutsu batean nahasirik aurkituko du hilketa sail bat deskubrituz. Bigarren Gerrako historia bat azalaraziko du Geppert polizia zaharra ondoan duela.
“Ez dago batere gaizki. Polizia izatea pentsatu beharko zenuke, Duhalde andereño – erran zuen Geppertek.”
Idazkera argia, euskara ulerkorra; irakurterraza, atsegina. Oso gustura irakurtzen den intrigazko nobela.
“Arotzaren eskuak” Alberto Ladrón Arana idazle nafarraren (Iruñea, 1967) laugarren eleberria dugu hau eta gaztetxoendako proposatzen dizuedan “Xake Mate” bere bigarrena izan zen.

Izaskun